Makaleler

Restoran mı yoksa restorant mı?

restoran

 

Günlük hayatta sıkça karşılaştığımız kelimeler arasında, doğru yazımı konusunda kafa karışıklığına neden olan pek çok örnek vardır. Bu kelimelerden biri de “restoran”dır. Özellikle dijital platformlarda, sosyal medya paylaşımlarında ve hatta tabelalarda bile zaman zaman “restorant” şeklinde yanlış yazıldığını görmek mümkündür. Oysa doğru yazımı öğrenmek ve bu kelimeyi doğru kullanmak hem yazılı hem de sözlü iletişim açısından oldukça önemlidir. Bu yazıda, “restoran mı yoksa restorant mı?” sorusuna net bir yanıt verilecek ve kelimenin kökeniyle birlikte doğru yazım biçimi açıklanacaktır.

Restoran (Lokanta), yemeklerin pişirilip servise sunularak satıldığı yere denir. Dilimize Fransızcadan geçen bu sözcük bir çok yerde yanlış yazılmaktadır. Bu yazıda restoran kelimesi doğru ve yanlış yazımlarıyla karşılaştırmalı olarak sebepleriyle birlikte açıklanacaktır.

“Restoran” kelimesi en çok “restorant” kelimesi ile karıştırılabilmektedir. Bunun sebebi ise yaygın olarak İngilizce olarak “restaurant” kullanılması neticesinde ara bir sözcük oluşturulmasındandır. Nitekim Türk Dil Kurumu dilimize giren bu yabancı kelimenin karşılığı olan “lokanta” da ısrar etse de sonunda “restoran”ı Türkçeye eklemiştir. Sonuç olarak restoran kelimesi doğru, restorant kelimesi hatalıdır.

Türkçe > restoran: isim Yemek pişirilip satılan yer, lokanta, aşevi Kaynak: Türk Dil Kurumu

Fransızca > restaurant

İngilizce > restaurant

Dilimize yabancı dillerden geçen kelimeler zamanla şekil değiştirebiliyor. Bu durum, hem telaffuzda hem de yazımda farklılıkların ortaya çıkmasına yol açabiliyor. “Restoran” kelimesi de tam olarak bu duruma örnektir. Fransızca ve İngilizce kökenli olan bu kelimenin doğru kullanımı, Türk Dil Kurumu tarafından da net olarak belirtilmiştir. Ancak toplumda İngilizce telaffuza aşina olan bireyler, kelimenin sonuna yanlış bir şekilde “t” harfi ekleyerek “restorant” biçimini tercih edebiliyor.

Oysa yazım kurallarına uygun hareket etmek, yalnızca bireysel değil kurumsal iletişim açısından da önemlidir. Web siteleri, blog içerikleri, menüler ve yönlendirme tabelaları gibi birçok alanda kelimelerin doğru yazımı profesyonel bir imaj oluşturur. SEO açısından da doğru kelime kullanımı, arama motorlarında içeriklerin daha doğru şekilde listelenmesini sağlar.

Sonuç olarak, “restoran” kelimesi hem dil bilgisi açısından hem de kullanım sıklığı bakımından doğru olan yazım şeklidir. Bu kelimeyi “restorant” biçiminde yazmak ise hem yazım hatasına hem de dil kirliliğine neden olur. Eğer siz de içerik üretiyor, sosyal medya yönetiyor ya da bir işletme sahibiyseniz, bu tür yaygın yazım hatalarından kaçınmanız markanızın güvenilirliği açısından önemli olacaktır.

Benzer kullanım hatalarını içeren ve ilginizi çekebilecek makaleler aşağıdaki gibidir:

“Menü mü Yoksa Mönü mü?

“Tabldot mu Yoksa Tabildot mu?”

Benmari Nedir? Nasıl Çalışır?

banmari-calisma-sistemi

Benmari çalışma sistemi

Benmari, bir kabı doğrudan ateş üstüne oturtmak yerine kaynar su vasıtasıyla ısıtma yöntemine denmektedir. Sıklıkla catering sektöründe gördüğümüz bu tabir zamanla sektörel bir terim haline gelmiş ve metal taşıma kaplarıyla uyumlu olarak tasarlanan aletlere verilen isimdir. Benmari çalışma sistemi itibariyle en az 2 kap bulundurur. Birinci kap doğrudan ateşle ya da ısıtıcı rezidansla temas eder ve içerisinde su bulunur. Böylece kaynama noktasına gelen su 100 C derece ile sınırlandırılmış olur. Üzerine konan 2. kap ise alttaki kabın buharı ile ısınır. Dolayısıyla aşırı ısınma, yanma vb. sağlıksız bir ısınma önlenmiş olur.

marynin-banyosu-1528

Mary’nin Banyosu Çizimi (1528)

Köken itibariyle tarihte ilk olarak Orta-Latince döneminde karşılaşılmış olan bu kelime “Balneum Mariae (Mary’nin Banyosu)” olarak karşımıza çıkar. Daha sonra Fransızcaya “bain de Marie” olarak geçmiş ve “bain-marie” olarak türetilmiştir. Dilimize fransızcadan geçen bu kelime TDK’nın dilimize “benmari” olarak eklemesiyle günümüzde özellikle yemek sektöründe sıkça kullanılmaktadır.

Orta Latince > Balneum Marie (Mary’nin Banyosu)

Fransızca > Bain-Marie

Türkçe > benmari: isim Bir kabı kaynar suya oturtmak yolu ile içindekini ısıtma veya eritme yöntemi (TDK)

Kaynak: Türk Dil Kurumu

benmari

Yemek sektöründe ısıtıcı olarak kullanılan benmari aleti

Özetle benmari tekniği, bir yiyeceğin 100 derece sıcaklıkta ısıtma yöntemidir. Örneğin bir çikolata direkt olarak tavaya konularak eritilmek istenirse, tavanın o anki sıcaklığı da 200 dereceye ulaşınca çikolatanın bir kısmı henüz erimemişken bir kısmı yanmaya başlayabilir. Dolayısıyla sağlıklı ve kontrollü bir sıcaklık için benmari tekniği bir çok konuda işe yarayacaktır. Catering yemek sektöründe de yemekler benmari tekniği ile çalışan benmari aletlerinde sağlıklı bir şekilde ısıtılmaktadır.

Yemek Kartı vs Toplu Yemek

catering-kart

Bu yazıda firmaların personel yemekleri konusundaki başlıca iki çözüm yolu olan yemek kartı sistemi ve toplu yemek hizmeti sistemini karşılaştırmalı olarak anlatacağız. Her iki hizmetin de avantajları olduğu gibi diğerine göre dezavantajı bulunmaktadır. Firmanızın vereceği kararlarda göz önünde bulundurulması gereken ana etkenleri şu şekilde sıralayabiliriz.

Yemek Kartı Sistemi: Çalışanlara verilen kartlarla, çalışanlar anlaşmalı restoranlardan, kafelerden ve marketlerden alışveriş yapabilir.

Toplu Yemek Sistemi: Yemekler yemek saatinde firmanızın yemekhanesinde sıcak olarak servise hazır hale getirilir.

 

Yemek Kartı Sistemi Avantajları

 

  • Firmadaki çalışan personeller iş yeri dışında da çalışmak durumunda kalıyorsa onlar için faydalı bir yöntem olacaktır.

yemekkarti1

 

  • Çalışanlarınız yemek konusunda fazla seçiciyse ya da beslenme alışkanlığı farklıysa, kart sistemi sayesinde diledikleri yemekleri yiyebilirler.

yemekkarti2

 

  • Yemek kart sistemi size restoran ve kafelerde çeşitli indirimler sunar.

yemekkarti4

 

Toplu Yemek & Catering Hizmeti Avantajları

 

yemekhizmeti1

 

  • Toplu yemek, kalite-fiyat olarak kart sistemine göre daha ucuzdur. Kartlı sistemde aynı kalitede yemek yiyebilmek için 2-3 kat daha fazla hesap ödemeniz gerekir.

yemekhizmeti2

 

  • Toplu yemek hizmeti zamandan tasarruf etmenizi sağlar. Hem çalışan için yolda kaybedilen vakit, hem de işveren için öğle molalarında geç kalınması gibi problemlerin önüne geçilir.

yemekhizmeti3

 

İşinizin yapısına, boyutuna ya da iş yerinizin konumuna göre değişkenlik gösterebilecek bu iki tercih arasındaki başlıca ayrımları kısaca listeledik. Hangi hizmetin size uygun olduğunu yukarıdaki kıstaslar altında belirleyin ve optimum verimi elde edin.